De test is gebaseerd op 10 stofwisselingswaarden in het bloed. Bij mensen met een ongunstige uitgangsscore bleek deze score ook te verbeteren na een leefstijlinterventie met aangepaste voeding en meer beweging.

10 bloedwaarden bepalen gezondheidsscore

De nieuwe test, Personal-MetaboHealth, maakt gebruik van 10 biomarkers die met een speciale analysetechniek (NMR-spectroscopie) in het bloed worden gemeten. Het gaat onder meer om glucose, albumine, 5 aminozuren (histidine, isoleucine, leucine, valine en fenylalanine), lactaat, een ontstekingsmarker (GlycA) en de verhouding tussen meervoudig onverzadigde en totale vetzuren.

De afzonderlijke waarden worden samengevoegd tot een persoonlijke gezondheidsscore. Hoe hoger de score, hoe gunstiger het metabole gezondheidsprofiel.

De onderzoekers ontwikkelden de score met behulp van gegevens van bijna 30.000 Nederlanders. De oorspronkelijke MetaboHealth-score, die uit 14 biomarkers bestaat, was eerder ontwikkeld op basis van onderzoek onder ruim 44.000 personen.

Bijna 14 jaar verschil in ziekterisico

De nieuwe gezondheidsscore werd onderzocht bij 2.404 deelnemers aan de Leiden LangLeven Studie, met een gemiddelde leeftijd van 59 jaar. Zij werden tot 16 jaar gevolgd voor het optreden van cardiometabole aandoeningen en tot 22 jaar voor sterfte.

Mensen met een hogere gezondheidsscore hadden minder risico op hart- en vaatziekten of type-2-diabetes. Bij een duidelijk hogere score was het risico 26% lager. Volgens een rekenmodel hing 1 punt verschil in de gezondheidsscore samen met bijna 14 jaar verschil in het voorspelde moment waarop de eerste aandoening ontstaat.

Dit betekent niet dat verbetering van de score door leefstijlverandering de ziekte ook daadwerkelijk 14 jaar kan uitstellen. Het onderzoek toont een verband aan, geen oorzakelijk effect.

Effect van voeding en beweging

De onderzoekers bekeken ook de resultaten van de Nederlandse Growing Old Together-studie. Daarin volgden ouderen gedurende 13 weken een leefstijlprogramma met ongeveer 12,5% minder energie-inname en 12,5% meer energieverbruik door lichamelijke activiteit. De voedingsadviezen werden afgestemd op de Nederlandse Richtlijnen goede voeding.

Bij 135 deelnemers kon de verandering in de nieuwe gezondheidsscore worden onderzocht. Bij de 52 deelnemers die aanvankelijk een ongunstige gezondheidsscore hadden, verbeterde deze significant. Bij de overige 83 deelnemers daalde de score juist licht. Over de hele onderzoeksgroep was er geen significante verandering.

Omdat het een interventie zonder controlegroep betrof, is aanvullend onderzoek nodig om vast te stellen hoe betrouwbaar de score reageert op leefstijlbehandeling.

Mogelijke toepassing bij voedingsbegeleiding

De bloedtest zou in de toekomst kunnen helpen om mensen met een verhoogd gezondheidsrisico vroegtijdig op te sporen en het effect van voedings- en leefstijlbegeleiding te volgen.

Eerder onderzoek met de oorspronkelijke MetaboHealth-score liet zien dat deze mogelijk ook kan bijdragen aan gepersonaliseerde voedingsadviezen. In de PERSON-studie uit 2026 bleken de effecten van verschillende voedingspatronen op de vetmassa mede samen te hangen met het metabole gezondheidsprofiel. De oorspronkelijke MetaboHealth-score zelf veranderde tijdens deze 12-weekse voedingsinterventie echter niet.

De nieuwe Personal-MetaboHealth-test is nog niet voldoende onderzocht voor routinematig gebruik in de gezondheidszorg. Vooral de toegevoegde waarde ten opzichte van bestaande risicometingen en de betrouwbaarheid bij verschillende bevolkingsgroepen moeten nog worden vastgesteld.

Bron: LUMC

Meer informatie over het bepalen van prediabetes, prehypertensie en hyperlipidemie, zie:

• e-book Labbepalingen Voedingsstatusdiagnostiek

Meer informatie over de rol van vitamines, mineralen en spoorelementen in de metabole gezondheid en veroudering, zie:

• 'Veroudering' in de ZiektebeeldenIndex

Gerelateerd nieuws:

• Metabolomics en voedingsstatus
• Metabole fenotypering
• Multivitaminen mogelijk gunstig voor hersenen én biologische veroudering
• Invloed van voeding op gezonde veroudering
• Micronutriënten en gezond ouder worden
• Persoonlijke Gezondheidscheck
• Huisartsen kritisch over gezondheidschecks