Dat blijkt uit 2 recente analyses binnen de grootschalige Amerikaanse COSMOS-studie, gepubliceerd in respectievelijk The American Journal of Clinical Nutrition en Nature Medicine.

Bescheiden cognitieve winst bij ouderen

In een gerandomiseerde studie onder 573 ouderen (≥ 60 jaar) werd het effect van dagelijkse multivitamine-mineraalsuppletie (MVM) vergeleken met placebo over een periode van 2 jaar. De MVM bevat 24 vitamines, mineralen en spoorelementen met circa 100% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH).

Deelnemers die MVM gebruikten, lieten een kleine maar meetbare verbetering zien in het algehele cognitieve functioneren en met name in het episodisch geheugen.

Uit een meta-analyse van 3 deelstudies binnen COSMOS (in totaal > 5.000 deelnemers) bleek dat deze effecten consistent waren: verbetering van globale cognitie, verbetering van episodisch geheugen en effectgrootte vergelijkbaar met circa 2 jaar minder cognitieve veroudering.

De onderzoekers benadrukken dat vooral geheugenfuncties profiteerden, terwijl effecten op aandacht en executieve functies beperkt bleven.

Ook effect op biologische veroudering

Een tweede analyse, gepubliceerd in Nature Medicine, richtte zich op biologische veroudering gemeten via epigenetische 'klokken' (DNA-methylatiepatronen). Bij 958 ouderen leidde 2 jaar MVM-gebruik tot een langzamere toename van biologische leeftijd volgens met name de zogeheten tweede-generatieklokken (PhenoAge en GrimAge).

De vertraging was klein maar statistisch significant: circa 0,1 tot 0,2 jaar minder veroudering per jaar en sterkere effecten bij deelnemers met versneld verouderingsprofiel bij de start.

Cacao-extract, dat in dezelfde studie werd getest, liet geen effect zien op deze verouderingsmarkers.

Mogelijke verklaring: micronutriëntenstatus

Volgens de onderzoekers ondersteunt MVM meerdere biologische processen die relevant zijn voor hersengezondheid en veroudering, zoals ontstekingsregulatie en celbescherming. Tekorten aan micronutriënten bij ouderen zouden een rol kunnen spelen in zowel cognitieve achteruitgang als versnelde biologische veroudering. Klinische relevantie nog onduidelijk Hoewel de resultaten consistent zijn, benadrukken beide studies dat de effecten relatief klein zijn en dat de klinische betekenis nog nader moet worden vastgesteld. Het is bijvoorbeeld nog onduidelijk in hoeverre veranderingen in epigenetische veroudering daadwerkelijk leiden tot minder ziekte of een langere levensduur.

Conclusie

De nieuwe COSMOS-analyses suggereren dat dagelijkse MVM bij ouderen: lichte cognitieve voordelen kan bieden en mogelijk de biologische veroudering vertraagt.

Volgens de onderzoekers rechtvaardigen de bevindingen verdere studie én mogelijk heroverweging van de rol van MVM in richtlijnen voor gezond ouder worden.

Voor de effecten van verschillende vitamines, mineralen en spoorelementen op veroudering en het risico op dementie, zie:

• ZiektebeeldenIndex onder 'Dementie' (preventie) en 'Veroudering'

Voor veelvoorkomende tekorten aan vitamines, mineralen en spoorelementen bij ouderen, zie:

• DoelgroepenIndex onder 'Ouderen'