Bij een hogere grens van 20 g suiker per 100 g gaat het om 33%. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het RIVM naar 2 mogelijke varianten van een Nederlandse suikerbelasting.

Twee varianten onderzocht

Het ministerie van VWS liet het RIVM berekenen welk deel van de huidige suikerinname onder een suikerbelasting zou kunnen vallen. Daarbij zijn 2 varianten onderzocht:

• Suiker-6-variant: voedingsmiddelen met minimaal 6 g suiker per 100 g worden belast. Producten uit de Schijf van Vijf die van nature veel suiker bevatten, zoals gedroogd fruit, zijn uitgezonderd. Deze variant raakt ongeveer 42% van de totale suikerinname.

• Suiker-20-variant: alleen voedingsmiddelen met minimaal 20 g suiker per 100 g worden belast. Daarmee valt ongeveer 33% van de suikerinname onder de belasting.

Bij beide varianten gaat het vooral om koek en gebak, zoet broodbeleg, snoep en chocolade, ijs, zoetmiddelen en een deel van de dikke vloeibare zuivel, zoals vruchtenkwark. Bij de grens van 20% blijft een kleiner aantal, maar gemiddeld zoeter, producten over.

Niet alleen toegevoegde suikers

De voorgestelde varianten kijken naar het totale suikergehalte van een product en niet uitsluitend naar toegevoegde of vrije suikers. Dat onderscheid is relevant. Suikers komen bijvoorbeeld ook van nature voor in fruit en zuivel. Daarom worden bij de 6%-variant producten uit de Schijf van Vijf met van nature aanwezige suikers uitgezonderd.

Vrije suikers zijn suikers die aan voedingsmiddelen zijn toegevoegd, maar ook de van nature aanwezige suikers in onder andere honing, siropen en vruchtensappen. Suikers in intact fruit, groente en melk behoren niet tot de vrije suikers.

Volgens cijfers die het kabinet eerder dit jaar naar de Tweede Kamer stuurde, bedraagt de gemiddelde inname van vrije suikers in Nederland ongeveer 49 g/dag, overeenkomend met circa 10% van de energie-inname. Suiker- en snoepgoed en alcoholvrije dranken leveren daarvan de grootste bijdrage.

Belasting kan ook productverbetering stimuleren

Het doel van een suikerbelasting is niet alleen om consumenten via hogere prijzen tot andere keuzes te bewegen. Voor fabrikanten kan een belasting een prikkel zijn om het suikergehalte van producten te verlagen. Ervaringen met belastingen op suikerhoudende dranken in andere landen laten zien dat producenten producten daadwerkelijk kunnen herformuleren.

Voor een mogelijke Nederlandse belasting is nog niet definitief bepaald welke producten worden belast en welke tarieven daarbij gaan gelden. Het kabinet onderzoekt behalve de grenzen van 6 en 20% ook andere mogelijkheden. Daarbij spelen onder meer uitvoerbaarheid, uitzonderingen en de vraag of alleen voorverpakte producten met een voedingswaardedeclaratie moeten worden belast een rol.

Berekening op basis van Voedselconsumptiepeiling

Het RIVM gebruikte voor de berekeningen de Voedselconsumptiepeiling 2019-2021, met gegevens van ruim 3.500 Nederlanders van 1 tot en met 79 jaar, gecombineerd met gegevens uit NEVO 2025. Een beperking is dat de consumptiegegevens geen onderscheid maken tussen verpakte en onverpakte producten. Als uiteindelijk alleen voorverpakte producten worden belast, zal het aandeel van de suikerinname dat daadwerkelijk onder de belasting valt daarom lager zijn dan de berekende 42 respectievelijk 33%.

Bron: RIVM

Voor de rol van het gebruik van minder suiker en alcohol in de preventie van obesitas, hart- en vaatziekten en type-2-diabetes zie:

• e-book Obesitas

• e-book Hypertensie

• e-book Diabetes type 2

• e-book Voeding in de overgang

Gerelateerd nieuws:

• WHO wil gezondheidsbelastingen op suiker en alcohol
• Vlakke suikertaks per 1 januari 2024