Diuretica zijn al meer dan 60 jaar op de markt. Destijds zijn de klinische geneesmiddelonderzoeken van diuretica voornamelijk uitgevoerd bij jonge witte mannen. Recentelijk is er meer aandacht voor verschillen tussen mannen en vrouwen bij bijwerkingen.

Dit onderzoek toont aan dat vrouwen die diuretica gebruiken een bijna 40-60% hoger risico hebben op ziekenhuisopname met hyponatriëmie dan mannelijke gebruikers. Na het corrigeren voor leeftijd, BMI, serumkaliumwaarde, systolisch en diastolische bloeddruk, eGFR, comorbiditeit, het aantal voorgeschreven diuretica, en andere geneesmiddelen die hyponatriëmie kunnen veroorzaken, bleef het verschil in risico bestaan. Dat betekent dat vrouwelijke sekse een onafhankelijke risicofactor is.

Het risico op hyponatriëmie bij vrouwen is met name groter bij gebruik van thiazidediuretica en lisdiuretica. Het risico bij gebruik van aldosteronantagonisten was niet statistisch significant verhoogd.

Farmacokinetische factoren, zoals verschillen in distributievolume en klaring, verklaren voor een deel dit verschil. Vrouwen hebben doorgaans een lagere glomerulaire filtratiesnelheid, een lagere spiermassa, een beperktere eiwitinname en een lagere prostaglandinesynthese ten opzichte van mannen. Deze factoren kunnen zorgen voor een verminderde waterexcretie bij vrouwen, wat resulteert in hyponatriëmie met een relatief wateroverschot in vergelijking met mannen.

Hyponatriëmie kan leiden tot verwardheid of delier en in ernstige gevallen zelfs epileptische aanvallen en coma.

Het is daarom belangrijk dat er meer aandacht komt voor het monitoren van de natriumstatus bij diureticagebruik.

Het onderzoek is in de periode 2017-2021 uitgevoerd in het Tergooi MC en het HagaZiekenhuis en gepubliceerd in Huisarts & Wetenschap.

Voor meer informatie over factoren die de natriumstatus beïnvloeden en geneesmiddelen die hyponatriëmie kunnen veroorzaken, zie:

• e-book Alles over Natrium en chloor

• e-book Voeding en medicijnen

Gerelateerd nieuws:

• Vitamine- en mineralentekorten bij medicijngebruik
• Hyponatriëmie en geneesmiddelen
• Ouderen met laag natriumgehalte: meer kans op botbreuken