De minister volgt hiermee het advies van de Gezondheidsraad, die concludeert dat de nadelen van de 13-wekenecho in de huidige vorm niet opwegen tegen de voordelen.

Onderzoek naar de 13-wekenecho

Sinds september 2021 kunnen zwangeren in Nederland kiezen voor een 13-wekenecho. Deze wordt aangeboden binnen de wetenschappelijke IMITAS-studie. Het doel is ernstige lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind eerder op te sporen dan met de gebruikelijke 20-wekenecho.

Een belangrijk voordeel is dat ouders eerder informatie krijgen over mogelijke afwijkingen. Hierdoor is er meer tijd voor vervolgonderzoek en voor het nemen van beslissingen over de zwangerschap. Uit het onderzoek blijkt echter dat de betrouwbaarheid van de 13-wekenecho beperkingen kent.

Veel fout-positieve uitslagen

In het eerste onderzoeksjaar werden 129.704 echo's uitgevoerd. Daarbij werden 531 afwijkingen vastgesteld. Van de 1.313 positieve screeningsuitslagen bleken er 775 fout-positief te zijn. Dit betekent dat bij ongeveer 59% van de positieve uitslagen uiteindelijk geen afwijking werd vastgesteld.

Daarnaast werden 1.164 afwijkingen niet ontdekt tijdens de 13-wekenecho. Van deze afwijkingen was 87% echter nog niet zichtbaar in het 1e trimester van de zwangerschap.

Volgens de Gezondheidsraad kunnen fout-positieve uitslagen leiden tot onnodige ongerustheid en vervolgonderzoek. Ook kan een gunstige uitslag ten onrechte geruststelling geven.

Resultaten mogelijk niet representatief

De Gezondheidsraad benadrukt dat de beoordeling is gebaseerd op gegevens uit het eerste onderzoeksjaar (2021-2022). Het is onzeker of de resultaten inmiddels zijn verbeterd door de grotere ervaring van echoscopisten. De raad adviseert daarom mogelijke verbeteringen te onderzoeken, zoals aanpassing van het echoprotocol of het combineren van verschillende screeningsonderzoeken.

Wat verandert er voor zwangeren?

Tot 1 januari 2028 blijft de 13-wekenecho beschikbaar. Daarna stopt het huidige onderzoeksaanbod. De 20-wekenecho en de NIPT blijven onderdeel van de prenatale screening.

Het kabinet wil daarnaast onderzoeken hoe prenatale screeningsonderzoeken beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Ook wordt een evaluatie van de 20-wekenecho voorbereid. Een nieuwe vorm van vroege echoscopische screening wordt daarmee niet definitief uitgesloten.

Bron: RIVM / Gezondheidsraad

Gerelateerd nieuws:

• Gezonde start jonge kinderen blijft achter
• Onderzoek naar voedingsinname van zwangeren in Nederland