Regelmatig bewegen is gezond en verlaagt het risico op hart- en vaatziekten. Toch laat het onderzoek zien dat zeer intensief en langdurig sporten (vooral bij 35-plussers) ook risico's met zich mee kan brengen. Niet alleen onderliggende aandoeningen spelen daarbij een rol, maar mogelijk ook de sportbelasting zelf.

Niet alleen verborgen aandoeningen

Hartproblemen bij sporters worden vaak toegeschreven aan onontdekte afwijkingen, zoals atherosclerose. Hoewel deze belangrijk blijven, blijkt dat zeer actieve sporters vaker bepaalde hartafwijkingen hebben dan minder actieve mensen.

Rol van intensieve sport

Steeds meer bewijs wijst erop dat langdurige, intensieve training zelf invloed kan hebben op het hart. Door jarenlange hoge belasting kunnen structurele en elektrische veranderingen ontstaan, die het risico op coronaire atherosclerose en hartritmestoornissen verhogen.

Deze combinatie van positieve en mogelijke negatieve effecten staat bekend als de 'exercise paradox': bewegen beschermt, maar extreem veel sporten kan bij sommige mensen ook nadelige gevolgen hebben.

Vooral relevant voor 35-plussers

De risico's lijken vooral te spelen bij sporters van 35 jaar en ouder. In deze groep komt atherosclerose vaker voor en is dit een belangrijke oorzaak van hartproblemen tijdens inspanning.

Daarnaast geldt dat een goede conditie niet automatisch betekent dat iemand geen risico loopt. Ook fitte sporters kunnen te maken hebben met risicofactoren zoals een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte of erfelijke aanleg.

Balans en maatwerk centraal

De belangrijkste boodschap blijft dat bewegen essentieel is voor de gezondheid. Voor de meeste mensen wegen de voordelen nog altijd op tegen de risico's.

Gerichte screening, goede begeleiding en een persoonlijk afgestemd beweeg- en voedingsadvies kunnen helpen om de voordelen van sport te behouden en mogelijke risico’s te beperken.

Conclusie

Bewegen blijft essentieel voor de gezondheid, maar meer is niet altijd beter. Zeker bij intensieve sporters op latere leeftijd is een persoonlijke aanpak belangrijk.

Het onderzoek is online gepubliceerd in de Journal of the American College of Cardiology.

Bronnen: RadboudUMC / NOS / AD

Meer informatie over de risicofactor een hoge bloeddruk, zie:

• e-book Hypertensie

Gerelateerd nieuws:

• Beweegrichtlijnen 2017
• Beweeggedrag van Nederlanders in 2021
• Intensief sporten leidt tot meer atherosclerose bij 50-plussers