Deze percentages zijn de laatste jaren toegenomen. Het roken rond de zwangerschap is de afgelopen jaren wel afgenomen.

Dit blijkt uit de nieuwste Monitor Middelengebruik en Zwangerschap 2025 van het Trimbos-instituut.

Alcoholgebruik vóór zwangerschap blijft hoog

In 2016 dronk 44,2% van de vrouwen alcohol in de 4 weken vóór de zwangerschap. In 2023 was dit 43,8% en in 2025 47,9%. Er is daarmee over deze periode geen aantoonbare daling. Ook 2/3 (66,0%) van de partners drinkt alcohol vóór de zwangerschap.

Opvallend is dat 26,6% van de vrouwen alcohol drinkt terwijl ze al zwanger zijn, maar dit nog niet weten. Van deze vrouwen drinkt 68,8% minstens 1 glas. Zodra vrouwen weten dat ze zwanger zijn, neemt het alcoholgebruik sterk af. In 2025 dronk nog 1,6% alcohol nadat de zwangerschap bekend was, tegenover 4,7% in 2016. Hierbij zijn ook enkele slokjes meegeteld.

Minder vrouwen roken, vapen komt ook voor

Het percentage vrouwen dat rookt in de 4 weken vóór de zwangerschap is gedaald van 17,0% in 2016 naar 10,9% in 2025. Tijdens de zwangerschap rookt 5,5% op enig moment en 1,8% gedurende de gehele zwangerschap.

Voor het eerst is ook uitgebreid gekeken naar vapen. Van de vrouwen gebruikt 4,6% een e-sigaret in de 4 weken vóór de zwangerschap. Meer dan de helft van deze vrouwen rookt daarnaast gewone sigaretten. In totaal rookt of vapet 12,8% vlak vóór de zwangerschap.

Van de vrouwen die tijdens de zwangerschap stoppen met roken, valt een aanzienlijk deel na de bevalling terug. Van alle vrouwen die vóór of tijdens de zwangerschap stopten en gedurende de zwangerschap niet meer rookten, begon 35,6% na de zwangerschap opnieuw.

Het gebruik van cannabis en andere drugs tijdens de zwangerschap blijft beperkt tot minder dan 0,5% van de vrouwen.

Ook alcoholgebruik bij borstvoeding

Van de vrouwen die borstvoeding hebben gegeven, dronk 26,5% alcohol tijdens de borstvoedingsperiode. Meestal ging het om enkele slokjes of 1 glas per keer. Slechts 20,4% van de vrouwen die ooit alcohol dronken en borstvoeding gaven, kon zich herinneren hierover met een zorgverlener te hebben gesproken.

De Gezondheidsraad adviseert om gedurende de gehele borstvoedingsperiode geen alcohol te drinken. Alcohol komt via de moedermelk bij het kind terecht.

Meer aandacht voor leefstijl vóór de zwangerschap

De monitor laat zien dat vooral in de periode vóór de zwangerschap nog gezondheidswinst mogelijk is. Alcoholgebruik kan de vruchtbaarheid van zowel vrouwen als mannen verminderen. Bovendien kan alcohol al schadelijk zijn voor het ongeboren kind voordat de zwangerschap bekend is.

De Gezondheidsraad adviseert daarom om bij een kinderwens geen alcohol te drinken. Dit geldt voor beide partners.

Ook voor diëtisten zijn de resultaten relevant

Voedingsbegeleiding bij een kinderwens richt zich vaak op een gezond voedingspatroon, foliumzuursuppletie en een gezond gewicht. De uitkomsten van de monitor onderstrepen het belang om daarnaast alcoholgebruik actief te bespreken, bij voorkeur al vóór de zwangerschap.

Van de vrouwen die vóór de zwangerschap alcohol dronken, herinnerde slechts 18,3% zich dat hierover tijdens de zwangerschap met een zorgverlener was gesproken.

Gerelateerd nieuws:

• Gezonde start jonge kinderen blijft achter
• Dagelijks alcoholgebruik in EU gedaald, Nederland boven Europees gemiddelde
• Een alcoholvrije zwangerschap begint al voor de bevruchting
• Geen alcohol tijdens en voor de zwangerschap