Het verminderen van de ontsteking met colchicine maakte deelnemers juist vaker bereid om meer inspanning te leveren.

De studie van onderzoekers van onder meer het Donders Institute, Radboudumc en Wageningen University & Research verscheen online in Brain, Behavior, and Immunity.

Meer ontsteking, minder bereidheid tot inspanning

Aan het eerste deel van de studie deden 131 vrouwen met overgewicht of obesitas mee. De onderzoekers bepaalden de mate van laaggradige ontsteking met een samengestelde score van CRP (C-reactive protein), het aantal witte bloedcellen, de neutrofiel-lymfocytenratio en het aantal bloedplaatjes.

Tijdens een experimentele taak konden de deelnemers voedsel verdienen door met een handknijpkrachtmeter een bepaalde hoeveelheid kracht te leveren. De benodigde inspanning varieerde van 10 tot 80% van hun maximale knijpkracht. Als beloning werden onder meer chocolade, blauwe bessen, chips en komkommer gebruikt.

Hoe hoger de ontstekingsscore, hoe sterker de bereidheid afnam om voor voedsel meer inspanning te leveren. Vooral hogere CRP-waarden en aantallen witte bloedcellen hingen samen met deze grotere inspanningsaversie.

Ook veranderingen in de hersenen

Met functionele MRI onderzochten de onderzoekers wat tijdens deze beslissingen in de hersenen gebeurde. Meer ontstekingsactiviteit hing samen met een sterkere reactie in de dorsomediale prefrontale cortex (dmPFC), een hersengebied dat betrokken is bij het afwegen van kosten, inspanning en beloning. De relatie tussen een hogere BMI (body mass index) en deze hersenactiviteit werd in de analyses verklaard door de mate van ontsteking.

De onderzoekers wijzen als mogelijke verklaring op verstoring van de dopaminehuishouding door ontstekingsmediatoren. Dopamine speelt een belangrijke rol bij motivatie, besluitvorming en de regulatie van voedselinname.

Ontsteking verlagen veranderde de voedselkeuze

Een deel van de deelnemers nam vervolgens deel aan een dubbelblinde gerandomiseerde studie. Daarin kregen 49 vrouwen met obesitas en een verhoogd CRP gedurende 12 weken dagelijks 0,5 mg colchicine of placebo. Colchicine remt ontstekingsprocessen via het NLRP3-inflammasoom.

Colchicine verlaagde de ontstekingsscore duidelijk, zonder effect op de BMI. Tegelijkertijd nam de bereidheid toe om voor voedsel meer inspanning te leveren. Het verschil werd vooral gezien bij de taak met het hoogste inspanningsniveau.

Volgens de onderzoekers ondersteunt dit het idee dat laaggradige ontsteking daadwerkelijk invloed kan hebben op de manier waarop inspanning wordt meegewogen bij voedselkeuzes.

Geen bewijs dat colchicine obesitas behandelt

De resultaten betekenen niet dat colchicine ingezet zou moeten worden voor de behandeling van obesitas. Het lichaamsgewicht veranderde tijdens de studie niet en de onderzoekers onderzochten vooral een mechanisme. Bovendien bestond de onderzoeksgroep uitsluitend uit vrouwen en vond de voedselkeuzetaak plaats onder sterk gecontroleerde laboratoriumomstandigheden. In het dagelijks leven spelen ook beschikbaarheid, sociale omstandigheden, eetlust en andere factoren een rol.

De studie geeft wel een nieuwe mogelijke verklaring waarom mensen met obesitas en laaggradige ontsteking vaker kunnen kiezen voor voedingsmiddelen die weinig moeite kosten om te verkrijgen of te bereiden. De auteurs stellen dat ontsteking daarmee mogelijk een aangrijpingspunt is voor toekomstige leefstijlinterventies.

Bron: Radboud Universiteit

Meer informatie over obesitas en de voedselinname bij obesitas, zie:

• e-book Obesitas