Genetische link met de ziekte van Crohn

De sterkste aanwijzingen komen uit genetisch en experimenteel onderzoek. Een variant in het gen SLC39A8, dat codeert voor de mangaantransporter ZIP8, is in verband gebracht met de ziekte van Crohn. In dieronderzoek leidde verstoring van deze transporter tot lagere mangaanwaarden in de darm, een zwakkere slijmlaag en een meer doorlaatbare darmbarrière. Ook werden veranderingen gevonden in de mucosale microbiota en het galzuurmetabolisme.

Ook de voeding lijkt relevant. In een studie was de gemiddelde mangaaninname bij patiënten met Crohn en colitis ulcerosa lager dan bij controles. Mangaanrijke voedingsmiddelen, zoals volkorenproducten, noten, zaden, peulvruchten, groente en fruit, leveren bovendien veel andere belangrijke voedingsstoffen.

Nog geen reden voor mangaansuppletie

De huidige kennis is nog onvoldoende om mangaansupplementen standaard aan te bevelen bij IBD. De belangrijkste boodschap is voorlopig: voorkom een onnodig lage mangaaninname door een te beperkt voedingspatroon, maar adviseer geen routinematige suppletie.

Meer weten over mangaan en de darm? Welke rol spelen ZIP8, de darmbarrière, het microbioom en ijzertekort? En wat weten we inmiddels over mangaan bij andere chronische aandoeningen?

In het nieuwe e-book Alles over Mangaan wordt uitgebreid ingegaan op deze en vele andere aspecten van de mangaanstatus. Wie zijn kennis verder wil verdiepen, kan daarnaast de E-learning module Mangaan van VoedingOnline volgen, zie:

• e-book Alles over Mangaan

• E-learning module Mangaan (8 accreditatiepunten)