Dat blijkt uit onderzoek van Amsterdam UMC, samengevat in het proefschrift van arts-onderzoeker Celine Busch.

De behandeling richt zich op het slijmvlies van de duodenum (twaalfvingerige darm), het eerste deel van de dunne darm. Onderzoekers vermoeden dat veranderingen in dit darmslijmvlies een belangrijke rol spelen bij het ontstaan en in stand houden van insulineresistentie en diabetes type 2. Door het slijmvlies gecontroleerd te verwijderen via een endoscopische procedure ontstaat nieuw darmweefsel, dat mogelijk beter functioneert.

Van hydrothermische ablatie naar nieuwe technieken

In haar proefschrift Endoscopic duodenal ablation for the treatment of type 2 diabetes: New insights and techniques beschrijft Busch de ontwikkeling van verschillende vormen van duodenale ablatie. De meest onderzochte methode is Duodenal Mucosal Resurfacing (DMR), waarbij het slijmvlies met verwarmd water wordt behandeld. Daarnaast wordt gewerkt aan nieuwere technieken, zoals Recellularization via Electroporation Therapy (ReCET), waarbij elektrische pulsen worden gebruikt om het slijmvlies te vernieuwen.

Eerdere studies van Amsterdam UMC lieten al zien dat DMR de glucoseregulatie kan verbeteren. Bij een deel van de patiënten die insuline gebruikten, bleek het zelfs mogelijk om na de behandeling zonder insuline verder te gaan, terwijl de bloedglucosewaarden onder controle bleven.

Meer dan de helft blijft zonder insuline

Een vervolgonderzoek, de INSPIRE-studie, combineerde DMR met een GLP-1-receptoragonist. Na 18 maanden was 53% van de deelnemers nog steeds gestopt met insulinegebruik, terwijl de glykemische controle behouden bleef. Ook op langere termijn bleven positieve effecten op de glucoseregulatie zichtbaar.

Volgens de onderzoekers wijst dit erop dat behandeling van het duodenum niet alleen symptomen bestrijdt, maar mogelijk aangrijpt op een onderliggend mechanisme van diabetes type 2.

Potentiële aanvulling op leefstijl en medicatie

Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, benadrukken de onderzoekers dat de behandeling nog niet tot de standaardzorg behoort. Grotere gerandomiseerde studies moeten uitwijzen welke patiënten het meeste baat hebben bij de ingreep en hoe duurzaam de effecten zijn. Momenteel lopen onder meer de REMIND-studie en onderzoeken naar herbehandeling en nieuwe ablatietechnieken.

Voor voedingsprofessionals zijn de ontwikkelingen interessant omdat zij laten zien dat de darm een veel actievere rol speelt in de regulatie van de glucosestofwisseling dan tot voor kort werd gedacht. De nieuwe inzichten kunnen op termijn leiden tot een bredere, meer geïntegreerde aanpak van diabetes type 2, waarin leefstijl, voeding, medicatie en endoscopische interventies elkaar aanvullen.

Bronnen: NVGE / Amsterdam UMC