Inhoudsopgave

Alles over Thiamine

8 februari 2018


5.4.5 Delier

Een delier (ofwel delirium) is een plotselinge verwardheid, soms met hallucinaties en wanen. Het is een ernstige aandoening en komt veel voor bij (oudere) patiŽnten in het ziekenhuis. Vaak ontstaat een delier bij een oudere na een operatie. Er zijn aanwijzingen dat de narcose, de operatie, pijn, de 'schok' van de ziekenhuisopname, medicatie(wijzigingen) en eventuele complicaties meer impact hebben op het leven van de oudere dan lang is gedacht (Miller M.O. 2008, Hufschmidt A. 2009, Brown E.N. 2013).

Bij oudere chirurgische patiŽnten ontwikkelt 10-65% een delier (afhankelijk van het soort operatie) (Aldemir M. 2001, Ansaloni L. 2010, Brouquet A. 2010, Rudolph J.L. 2011, Rutten S. 2013, StrÝm C. 2014).

Delier is geassocieerd met diverse korte- en langetermijngevolgen, zoals een langere duur van een ziekenhuisopname, een groter aantal complicaties tijdens verblijf in het ziekenhuis, een toegenomen ziekenhuissterfte en een slechter functioneel herstel van de onderliggende aandoening. Daarnaast is het een voorspeller van cognitieve problemen en leidt het tot een eerdere opname in een zorginstelling en aanzienlijk hogere financiŽle kosten (Inouye S.K. 2006, Brouquet A. 2010, Arinzon Z. 2011, Lahariya S. 2014).

Er zijn diverse factoren die de kans op een delier verhogen (Miller M.O. 2008, NVKG 2013Weele G.M. van der 2014). Een aantal factoren zijn niet te beÔnvloeden (zoals bijvoorbeeld de leeftijd) maar andere factoren kunnen wel worden beÔnvloed.

Op het gebied van voeding en voedingsstatus kunnen ook diverse risicofactoren een rol spelen. Zo kunnen een tekort aan thiamine en vitamine B12 en verstoringen in de vocht-, natrium-, kalium-, calcium-, fosfaat-, magnesium en glucosebalans leiden tot een verhoogd risico op delier bij ouderen. Dit zijn behandelbare risicofactoren (Sanford A.M. 2014).

Deze verstoringen in de voedingsstatus worden veroorzaakt door de operatie, ziekte en medicatie en een vaak al voor de operatie/ziekte niet optimale voedingsstatus.

Thiamine is essentieel voor een normaal cerebraal energiemetabolisme. Een thiaminedeficiŽntie leidt tot disfunctie van de mitochondriŽn in de hersenen en kan leiden tot delier (Osiezagha K. 2013). Zo blijkt dat bij 76% van de oudere patiŽnten met een thiaminedeficiŽntie (opgenomen op de acute geriatrische afdeling in het ziekenhuis) delier optreedt. Bij patiŽnten met een normale thiaminestatus was dit 32% (O'Keeffe S.T. 1994).

Ouderen hebben een verhoogd risico op een thiaminedeficiŽntie (zie ouderen). Een andere oorzaak van een thiaminedeficiŽntie bij ouderen is het gebruik van diuretica (zie hartfalen). Bij ouderen die een operatie ondergaan kan verder door refeeding de thiaminebehoefte verhoogd zijn waardoor het risico op een thiaminedeficiŽntie wordt verhoogd (zie refeeding syndroom). Ook door braken kan de thiaminebehoefte verhoogd zijn doordat thiamine verloren gaat.

Het is daarom belangrijk de thiaminestatus van de oudere patiŽnten die een operatie ondergaan te bepalen en zo nodig thiamine te suppleren. Bij ernstig zieke alcoholisten dient altijd thiamine te worden gesuppleerd ter voorkoming van delier (Lemyze M. 2009) (zie alcoholisten).

 


Bronnen


Reacties tonen.